Gramatyka na egzaminie ósmoklasisty z języka angielskiego – co trzeba wiedzieć?
Egzamin ósmoklasisty coraz bliżej, ale zamiast panikować, po prostu przejdź do ofensywy. Prawda jest taka: gramatyka na tym teście to zestaw powtarzalnych schematów. Jeśli je wyłapiesz, wynik sam wskoczy na wysoki poziom. Ten artykuł to Twoja szybka ściąga z najważniejszych struktur, które musisz znać. Zero lania wody, same konkrety i przykłady, które realnie pomogą Ci podbić punktację. Wchodzisz w to?
CKE określiła, jakie struktury gramatyczne mogą pojawić się na egzaminie. Poniżej znajdziesz te, które do tej pory pojawiały się niemal na każdym egzaminie. Przy każdej z nich znajdziesz krótkie wyjaśnienie oraz ćwiczenia pomagające je utrwalić.
Present Simple
To jeden z podstawowych czasów w języku angielskim.
Używamy go, aby mówić o: nawykach, faktach i prawdach ogólnych, sytuacjach stałych. Stosowany w rozkładach jazdy i harmonogramach.
Budowa:
Zdania twierdzące: Podmiot (Osoba) + czasownik (w trzeciej osobie liczby pojedynczej, czyli he, she, it, dodajemy końcówkę -s lub -es).
Teraz być może zastanawiasz się nad tym, kiedy do czasownika dodać -s, a kiedy -es.
Już wyjaśniam:
– es, jeśli czasownik kończy się na:
s (miss→misses)
o (go→goes)
sh (wash→washes)
ch (watch→watches)
x (fix→fixes)
z (buzz→buzzes) – brzęczeć
LUB
– czasownik kończy się na spółgłoskę + y. Wtedy zamieniamy y na i oraz dodajemy es, w tym wypadku -ies, czyli try – tries, fly – flies.
Pytania: Do/Does + podmiot (osoba) + czasownik bez żadnych końcówek.
Żeby łatwiej było stosować tę zasadę, warto zapamiętać takie zdanie: Gdy w pytaniu mamy does, s (es) z czasownika idzie w las (a tak naprawdę „przykleja się” do operatora).
Przeczenia: Podmiot + don’t/doesn’t + czasownik bez końcówek.
Zastosowanie wraz z przykładami:
- nawyki: I eat pizza every Friday.
- prawdy ogólne: Water boils at 100 deegres Celsius.
- sytuacje stałe: They live in Warsaw.
- rozkłady jazdy autobusów, loty, rozkłady jazdy pociągów oraz harmonogramy: The train arrives at 7:30. The school opens at 8:00.
- przepisy kulinarne: Add salt and pepper and stir carefully.
✏️Te zadania pomogą Ci zapamiętać jedną z najważniejszych zasad w Present Simple – dodawanie końcówki -s/-es w trzeciej osobie liczby pojedynczej.Na egzaminie ósmoklasisty to bardzo częsty błąd, przez który uczniowie tracą łatwe punkty. Wykonując poniższe ćwiczenia, utrwalisz tę zasadę i nauczysz się automatycznie dodawać końcówkę -s lub -es w zdaniach z he, she, it. Dzięki temu na egzaminie będzie to dla Ciebie naturalne i nie będziesz już o tym zapominać.
- Grammar detective:
Przeczytaj zdania. Jeśli zdanie jest poprawne – zostaw je. Jeśli jest błąd – popraw zdanie.
- Tom plays football after school.
- My sister watch Netflix every evening.
- The dog sleeps on the sofa.
- Anna goes to school by bus.
- My dad drive to work every day.
- My brother play computer games at night.
- The cat eats fish.
- My teacher explain grammar very well.
B. Find the stanger
Jedno zdanie w każdej parze jest błędne. Znajdź je.
- a) She reads a lot of books.
b) She read a lot of books. - a) Tom plays football every day.
b) Tom play football every day. - a) My parents work in a hospital.
b) My parents works in a hospital. - a) Anna goes to school by bike.
b) Anna go to school by bike.
C. Finish the story
Uzupełnij historię poprawną formą czasownika.
Tom is a student. He usually ______ (wake) up at 7 a.m.
He ______ (eat) breakfast and ______ (go) to school.
After school he ______ (meet) his friends.
They ______ (play) football in the park.
In the evening Tom ______ (watch) TV and ______ (do) his homework.
Często można zauważyć również zagubienie uczniów, kiedy pojawia się czasownik to be w czasie Present Simple. Trzeba tutaj zapamiętać fakt, że czasownik to be nie potrzebuje operatora, ponieważ może występować samodzielnie.
Warto w tym momencie przypomnieć o odmianie tego czasownika:
I am We are
You are You are
He is They are
She is
It is
Głównymi zastosowaniami dla to be w czasie Present Simple jest mówienie o wieku i stanie.
O wieku:
I am fifteen/I’m fifteen years old (nie robimy kalki z języka polskiego i nie używamy w tym wypadku have).
O stanie:
He is happy.
They are angry.
Pytania i przeczenia z to be:
Pytania z to be tworzymy, stosując inwersję, czyli zamianę miejsca podmiotu i czasownika. Aby lepiej to utrwalić, spójrzmy na przykład:
She is sad.
Is she sad?
To be NIE potrzebuje operatora do/does.
Przeczenia z to be tworzymy, dodając not po czasowniku, czyli będzie to wyglądało następująco:
He is not hungry.
Odpowiedzi:
A: 1. ok; 2. watches; 3. ok; 4. ok; 5. drives; 6. plays; 7. ok; 8. explains
B: 1. b; 2. b; 3. b; 4. b
C: wakes, eats, goes, meets, play, watches, does
Kolejnym zagadnieniem, które pojawia się na egzaminie ósmoklasisty z języka angielskiego i którego nieznajomość może skutkować utratą punktów, są tryby warunkowe, czyli conditionals 0 i I.
0 conditional
Zerowy tryb warunkowy w języku angielskim służy do opisywania ogólnych prawd, faktów naukowych oraz sytuacji, które zawsze dają ten sam rezultat.
Tworzymy go za pomocą konstrukcji If/When + Present Simple, Present Simple.
Przykład:
If you heat water, it boils – fakt
When it rains, the grass gets wet – związek przyczynowo-skutkowy
If I feel tired, I go to bed – stała zasada
Kluczowe informacje:
Można stosować wymiennie If oraz when.
Jeśli zdanie zaczyna się od when/is, to stosujemy przecinek przed drugą częścią zdania. Jeśli if jest w środku, przecinek można pominąć.
Przykład: I go to bed if I feel tired.
Tworząc przeczenie, stosujemy zasady jak w czasie Present Simple.
Przykład: If you don’t eat, you get hungry.
I conditional
Pierwszy tryb warunkowy służy do opisywania realnych i bardzo prawdopodobnych sytuacji w przyszłości. Warunek musi zostać spełniony, aby coś doszło do skutku.
Tworzymy go za pomocą konstrukcji If + Future Simple, Present Simple.
Przykład:
If it rains, I will stay at home.
Zdania można odwrócić:
I will stay at home if it rains. – opuszczamy przecinek, jeśli if znajduje się w środku zdania.
Tworząc przeczenie, stosujemy zasady jak w czasie Present Simple.
Przykład: If it doesn’t rain, we will go to the forest.
Mówiąc o First Conditional, nie można nie wspomnieć o tym, że zamiast if można użyć słów takich jak unless (nie stosujemy po nim przeczenia):
Unless you hurry, we will be late – jeśli się nie pospieszysz, to się spóźnimy.
Te zadania pomogą Ci opanować dwa bardzo przydatne typy zdań warunkowych: zero conditional i first conditional.
Wykonując poniższe ćwiczenia, przećwiczysz budowanie poprawnych zdań z if, dzięki czemu łatwiej rozpoznasz właściwą formę czasownika i unikniesz prostych błędów na egzaminie.
- Zero Conditional
Uzupełnij zdania poprawną formą czasownika w Present Simple. Pamiętaj, że mówimy o zasadach i faktach.
- If you ______ (heat) water to 100°C, it ______ (boil).
- If people ______ (eat) too much sugar, they sometimes ______ (feel) sick.
- If it ______ (rain), the grass ______ (grow) faster.
- If you ______ (not water) plants, they ______ (die).
- If students ______ (study) regularly, they usually ______ (get) better results.
B. First Conditional
Uzupełnij zdania poprawną formą czasownika. Pamiętaj, że mówimy o możliwych sytuacjach w przyszłości.
- If I ______ (study) tonight, I ______ (pass) the test.
- If it ______ (rain) tomorrow, we ______ (stay) at home.
- If you ______ (not hurry), you ______ (miss) the bus.
- If she ______ (finish) her homework early, she ______ (watch) a film.
- If they ______ (practice) more, they ______ (win) the match.
C. Conditional challenge
Uzupełnij zdania poprawną formą czasownika. Zdecyduj, czy użyć zero conditional, czy first conditional.
- If you ______ (not sleep) enough, you ______ (feel) tired.
- If we ______ (leave) now, we ______ (catch) the bus.
- If water ______ (freeze), it ______ (turn) into ice.
- If she ______ (study) more, she ______ (get) a better mark.
- If people ______ (not drink) water, they ______ (feel) weak.
- If I ______ (see) Tom tomorrow, I ______ (tell) him the news.
Odpowiedzi:
A. 1. heat, boils; 2. eat, feel; 3. rains, grows; 4. don’t water, die; 5. study, get;
B. 1. study, will pass; 2. rains, we will; 3. don’t hurry, will miss; 4. finishes, will watch;
5. practice, will win;
C. 1. don’t sleep, feel; 2. leave, will catch; 3. freezes, turns; 4. studies, will get;
5. don’t drink, feel; 6. see, will tell;
Wyrażeniami, które również sprawiają problemy, są too i enough. Postaram się je omówić tak, aby przestały był kłopotliwe i łatwiej było je rozróżniać.
Too
Sugeruje nadmiar i ma charakter negatywny.
Przykład: It’s too hot outside.
Z powyższego przykładu wynika, że too umieszczamy przed przymiotnikiem.
Enough
Mówi o tym, że coś jest OK, wystarczające do osiągnięcia celu.
Przykład: Water is warm enough to swim.
Enough stawiamy po przymotniku lub przed rzeczownikiem → I don’thave enough money.
✏️ Zadania umieszczone poniżej pomogą Ci utrwalić użycie too i enough – bardzo częstych struktur na egzaminie ósmoklasisty.
A. Uzupełnij zdania (too / enough)
- This box is ______ heavy for me to lift.
- She isn’t tall ______ to play basketball.
- It’s ______ cold to go outside.
- I don’t have ______ money to buy the ticket.
- He is ______ young to drive a car.
B. Wybierz poprawną formę
- The soup is (too / enough) salty.
- Are you (too / enough) tired to continue?
- This bag isn’t big (too / enough) for all my books.
- The music is (too / enough) loud!
- Is the water warm (too / enough) for a bath?
Autorka: Katarzyna Łozicka






